De Aziatische hoornaar verspreidt zich razendsnel in Nederland. De Nederlandse Bijenhoudersvereniging (NBV) deelde daar het afgelopen najaar een rapport over. Het rapport geeft aan dat deze soort hoornaar niet alleen bedreigend is voor honingbijen. Maar ook voor wilde bestuivers en andere insecten. Hoe gaat de imkerij om met de Aziatische hoornaar?
Beeld: © Marianne Meijboom (NBV)
Embryonest van de Aziatische hoornaar
Grote toename van nesten
In november 2025 deelde de NBV het rapport ‘Verantwoord beleid bij het beheer van de Aziatische hoornaar in Nederland’. Het rapport is geschreven door emeritus hoogleraar Jacques van Alphen. De conclusie is heel duidelijk: de Aziatische hoornaar is bezig zich in hoog tempo in Nederland te vestigen. De explosieve toename van gemelde nesten op waarneming.nl bevestigt dit beeld.
Ook bedreiging voor wilde bestuivers
In zijn rapport beschrijft Van Alphen dat de Aziatische hoornaar niet alleen een directe bedreiging voor de imkerij vormt. Honingbijen zijn een makkelijke en daardoor favoriete prooi voor deze hoornaar. Dit kan bijenvolken ernstig verzwakken. En kan leiden tot sterfte van het bijenvolk. Maar de impact reikt veel verder. Ook wilde bestuivers en andere insecten worden belaagd. Dit heeft mogelijk grote gevolgen voor biodiversiteit, land- en tuinbouw, fruitteelt en wilde flora.
"Meijboom: ‘Vanuit de zorgplicht voor de bijenvolken zetten imkers zich in om de druk van de Aziatische hoornaar te verminderen'"
Wat is de aanpak van de imkerij?
Hoe gaan de imkers om met deze bedreiging? We vroegen het Marianne Meijboom, senior beleidsadviseur biodiversiteit bij de NBV. Marianne is voor de Nationale Bijenstrategie ook ambassadeur voor het Theory of Change-thema professionele imkerij. Vanuit die rol gaf zij tijdens ons partnerevent Samen voor een zoemende toekomst een workshop over de Aziatische hoornaar. ‘Als imkerij nemen we onze verantwoordelijkheid. Vanuit de zorgplicht voor de bijenvolken zetten imkers zich in om de druk van de Aziatische hoornaar te verminderen’, vertelt Meijboom.
Selectieve vallen
Er zijn verschillende methoden om iets tegen de Aziatische hoornaar te doen. In het voorjaar plaatsen imkers selectieve vallen om koninginnen te vangen. Deze vallen hebben openingen van 8,5 mm waar koninginnen van de Aziatische hoornaar doorheen kunnen. Maar de Europese hoornaar juist niet. De val heeft openingen van 6 mm waardoor kleinere insecten eruit kunnen, maar de Aziatische hoornaar niet. Daarbij gaan ze zorgvuldig om met eventuele ‘bijvangst’. Die laten ze vrij.
Meijboom: 'De imkers sporen embryonesten van de Aziatische hoornaar op en verwijderen deze (met koningin!). Ook zoeken ze actief naar primaire en zomernesten.'
Beeld: © Rutger Verelst (NBV)
Een laaghangend zomernest met ongeveer duizend werksters in de heg
Tijd, kennis en middelen
Vooral het lokaliseren van zomernesten is erg arbeidsintensief en vraagt veel tijd, kennis en middelen. 'Toch blijven veel imkers dit werk doen, vrijwillig en naast hun reguliere werkzaamheden.
'Maar’, zegt Meijboom, 'hier ligt ook de grens. Het professioneel ruimen van nesten is geen taak voor gewone imkers. Dat vraagt specialistische kennis, beschermingsmiddelen en verantwoordelijkheid. Daarvoor zijn mensen nodig die zijn opgeleid.'
Daarnaast zoeken imkers naar andere manieren om hun bijenvolken beter te beschermen. Op de website van de Nederlandse Bijenhoudersvereniging staan een aantal maatregelen genoemd. Een voorbeeld is de Koldo Belaskoval. Deze laat in de praktijk hoopvolle resultaten zien.
Beheersbaar houden
De Aziatische hoornaar is een uitdaging die ons allemaal aangaat. Het zou daarom goed zijn om de handen ineen te slaan. Om de Aziatische hoornaar zo goed mogelijk beheersbaar te houden. Hoewel de imkerij actie onderneemt tegen de Aziatische hoornaar, is deze hoornaar geen imkerprobleem volgens Meijboom: ‘Dit is een maatschappelijk probleem.'
"Meijboom: ‘Provincies, gemeenten en terreinbeherende organisaties moeten samen optrekken, met de imkerij als belangrijke kennispartner.’"
Samenwerken met imkerij als kennispartner
De opmars van de Aziatische hoornaar vraagt om structurele samenwerking, duidelijke verantwoordelijkheden en langdurige financiering. Daarom zoekt de imkerij volop naar samenwerking. Met gemeenten, natuurorganisaties en andere betrokkenen voor voorlichting en gezamenlijke acties. En met provincies en de landelijke overheid over beleid en aanpak. ‘Provincies, gemeenten en terreinbeherende organisaties moeten hierin samen optrekken, geeft Meijboom aan. ‘ Met de imkerij als belangrijke kennispartner.’
De NBV staat altijd open om bij te dragen. Neem hiervoor contact op via nbvbureau@bijenhouders.nl.